صنعت خدمات نزدیک به دو سوم از درآمد کل دنیا را تشکیل میدهد. در کشور آمریکا برای مثال بخش خدمات به تنهایی دو سوم از GDP را تشکیل میدهد و %80 از نیروی کار کشور در این بخش فعال هستند.

صنعت خدمات نزدیک به دو سوم از درآمد کل دنیا را تشکیل میدهد. در کشور آمریکا برای مثال بخش خدمات به تنهایی دو سوم از GDP را تشکیل میدهد و %80  از نیروی کار کشور در این بخش فعال هستند. جهانیسازی، شانس ارائه خدمات را از مناطق با هزینه بالا به سمت مناطق با هزینه پایین بالا برده است. هند، چین و سایر اقتصادهای مهم از جهانیشدن به خاطر قدرت محصولاتشان در ساخت، تکنیک و منابع انسانی بسیار منتفع میشوند. اقتـصـادهـای پیشرفته از رشد تجارت جهانی خدمات سود میبرند. به طور مثال 33 % تولید ناخالص داخلی کشور چین و %48 تولید ناخالص داخلی هند و حدود 80 % تولید ناخالص داخلی کشور پاناما از خدمات است.

نیروهای کاری تحت تأثیر رشد خدمات قرار گرفتهاند. افزایش فعالیتهای بین مرزی شرکتها، نیاز به کارشناسان متخصص، چالشهای جدید در تکنولوژی خدمات و نیاز به داشتن نوآوری و مزیت رقابتی از عوامل تاثیرگذار بر نیروهای کاری شرکتها هستند.

توافق گستردهای وجود دارد که در دو دهه گذشته، اقتصاد جهانی از تولید به سمت صنعت خدمات حرکت کرده است. خدمات دانشمدار بسیار در حال رشد هستند. آمریکا، اروپا و آسیا رهبران خدمات دانشمدار هستند. آسیا تنها منطقهای است که بیشترین رشد را در خدمات دانشمدار داشته است (22 % ) که چین و هند نقش مهمی در این افزایش داشتهاند. مجمع علمی جهانی (2008) خدمات دانشمحور را به دو دسته تقسیم کرد که عبارت است از بخش بازارمحور و بخش عمومیمحور. بخش بازارمحور شامل ارتباطات، مالی، توسعه نرمافزار کامپیوتری و خدمات تجارت و بخش عمومیمحور خدمات مثل آموزش، سلامت، سرگرمی و توریسم است.

گردشگری پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی یک اصطلاح است که ابتدا توسط آژانسهای مسافرتی و رسانههای جمعی برای توصیف عمل به سرعت در حال رشد سفر در سراسر مرزهای بینالمللی برای به دست آوردن مراقبتهای بهداشتی ابداع شده است.

گردشگری سلامت، نوعی از گردشگری است که به منظور حفظ، بهبود و حصول مجدد سلامت جسمی و ذهنی فرد به مدتی بیش از 24 ساعت و کمتر از یکسال صورت میگیرد. سازمان جهانی گردشگری به طور خاص گردشگری سلامت را چنین تعریف میکند: استفاده از خدماتی که به بهبود یا افزایش سلامتی و افزایش روحیه فرد (با استفاده از آبهای معدنی، آبوهوا یا مداخلات پزشکی) منجر میشود و در مکانی خارج از محل سکونت فرد بیش از 24 ساعت به طول میانجامد. گردشگری سلامت شامل زیرمجموعههای متنوعی مانند گردشگری درمان طبیعی، مراقبت و نقاهت، درمانهای غیرمتعارف، درمانهای پزشکی، جراحی، کلینیکی، تشخیصی، جراحی، بیمارستانی، طب سنتی، طب سوزنی، انرژیدرمانی،یوگا، مدیتیشن و گردشگری پیشگیرانه است.

مسافرت به مکانهای دور برای دریافت خدمات درمانی به طور عام روند رو به رشدی یافته و در صنعت مراقبتهای بهداشتی درمانی مطرح شده است. بیماران بیش از هر زمانی خواستار خدمات با کیفیت برتر، هزینه پایینتر و دسترسی سریع و راحتتر در سایر نقاط دنیا شدهاند که در این حالت هم بیماران و هم مراکز ارائهدهنده خدمات از این موضوع سود میبرند. وقتی که بیمار قادر به صرف زمان برای دریافت خدمات (غیراورژانسی) باشد میتواند برای جستجوی خدمات با قیمت پایینتر اقدام کند و بیمارستانهایی را در کشوری دیگر با کیفیت مشابه کشور خود و یا حتی بالاتر انتخاب کند اما هزینه پایینتری را صرف امور درمانی خود کند. در این حالت کشور ارائهدهنده خدمات نیز درآمد بالایی از جذب این بیماران به دست خواهد آورد.

محدودیتها در پوشش بیمهای افراد در کشورهای توسعهیافته میتواند عامل بسیار مهم باشد. اکثر بیمهها در این کشورها فقط حوادث را پوشش میدهند و جراحیهای دیگر همچون تعویض مفاصل و .... را پوشش نمیدهند. به همین دلیل افراد در جستجوی خدمات با هزینههای پایین هستند. هزینههای عمل جراحی در هند، تایلند و آفریقای جنوبی را میتوان یک دهم آنچه در ایالات متحده یا غرب اروپاست، دانست و گاهی حتی کمتر.

خدمات بطور معمول عبارتند از: جراحیهای تخصصی از قبیل جایگزینی مفاصل (زانو/لگن)، جراحی قلب، جراحی دندان و جراحیهای زیبایی. در بیش از 50 کشور جهان گردشگری پزشکی به عنوان یک صنعت ملی شناخته شده است. لیکن گردشگری پزشکی قدمت هزارساله دارد، زمانی که زائران یونانی به خلیج کوچکی در دریای مدیترانه به نام سرونیک مسافرت میکردند و آنجا را پناهگاه شفای خدایگان نامیده بودند. بعدها این مکان به مقصد اصلی سفر برای گردشگری پزشکی تبدیل شد. در قرن هجدهم در انگلستان، به عنوان مثال، بیماران از چشمههای معدنی بازدید میکردند زیرا آنها چشمههای آب معدنی را برای سلامتی مفید و درمان بیماریهایی از نقرس گرفته تا ناراحتیهای کبدی و برونشیت را با آن حتمی میدانستند.

ایران دارای ظرفیتهای متعددی جهت جذب گردشگر سلامت است که میتوان به چشمههای آب معدنی در اکثر استانهای کشور، مناطق کویری، خدمات طب دارویی گیاهی، .... اشاره کرد. ارزان بودن قیمت خدمات پزشکی ایران نسبت به سایر کشورهای جهان، کیفیت مناسب و برابر آن جدیدترین شیوههای علم طب در جهان از مهمترین دلایلی است که میتواند گردشگری درمانی را در ایران رونق دهد. ایران به لحاظ میراث فرهنگی رتبه پنجم و از لحاظ آب و هوا رتبه دهم را داراست اما متأسفانه در زمینه جذب گردشگر رتبه بیش از شصتوهفتم را داراست. سابقه برنامهریزی گردشگری در کشور ما به حدود سال 1341 (آغاز برنامه سوم عمرانی کشور) برمیگردد اما با گذشت بیش از 40 سال هنوز جایگاه مناسب خود را نیافته است.

ضرورت ایجاب میکند تا با شناخت استعدادها و توانمندیهای صنعت گردشگری در هر منطقه گامی در جهت توسعه آن برداشته شود. استان آذربایجان غربی به لحاظ جاذبههای طبیعی و تاریخی یکی از مهمترین مراکز گردشگری کشور به شمار میآید. طبق آمار سال 1390 نرخ بیکاری در این استان 9/8 % بوده است که با توجه به قابلیتهای استان رقم بالایی است. صنعت گردشگری به عنوان صنعتی که افق روشنی را پیش رو دارد میتواند کمک شایانی در راستای توسعه استان و رفع مشکل بیکاری باشد. اما با وجود توانمندیهای بالقوه و بالفعل و جذابیتهای استان، سرمایهگذاری اندکی در زمینه جهانگردی و زیرساختهای این صنعت، در این استان صورت گرفته است. از این رو لازم است تا مطالعات بیشتری در زمینه این صنعت ارزآور صورت پذیرد.





پربازدید های این هفته